Ti pawol
kréyol Gwadloup
Plenn pou plenn…
Mi zafè ! Lè'w
konpranndèdi chalè-la kay ban nou
on ti favè, sé lè solèy-la ka
woukomansé chofé béton, pou lannuit ou pépa
domi.
Lapli-la
kant ay, i ni ka tonbé on bon tikout, épi bon loraj
é bon zéklè, é mi nou ja ka
plenn kafèfwèt, kafèfwèt, woy, ki lapli
ésa...
Mé chonjé, sa ka
lévé bonè pou ba bef é kabrit bwè,
sa ka bésé pou planté siv, salad, kouskouch
é pakala, yo ka fout kontan lè'w
vwè mwenn ti gren lapli atè. Gran janr dè
moun ka menné katkat a yo
anvil, yo ka pléré si jant kromé a yo pran mwenn
ti labou.
É menm
labou sal-la sa, sé’y kit tè, sé adan'y
manjé-péyi ka pousé an jaden, é
sé
épi’y Bondyé blan-la fè éjipsyen é
étiopien… Ki fè, lé'w vwè la
météo ka
bay la télé, nou pa sa pwofité belté
é dièz a sé ti fanm long-la. Sé
manmzèl
mannken-la ka tod lang a yo pou nou, yo ka mété dwet kon
révolvè, ala jémsbond,
pou montré nou ola satélit-la ka vwè niyaj.
Olié nou touvé yo on tijan komik,
nou la ka plenn eskilfrabo eskilfrabo. Mé ka ki botan
ojis? Bo tan,
pou sa-la ka travay tè-la, sé bon tigout la pli é
bon titak soley ka maché
bwaré. Mé lè sé moun lotbò-la
rivé épi gran servièt a yo é krèm
anti-po
brilé a yo, lè yo lonji si plaj pou bwonzé
tété a yo é restan a yo, sa yo ka
mandé komité di tourizm pou lajan a yo, a pa bel dan bel
souri, sé on gwo soley
cho san mèwd lapli, wi. É kenkayri, machann
kontrèplaké, vandè’d tol klou
é zouti, sé siklòn ki botan ayo, pou kès a
yo fè kling. Kivédi, malè a
sila, sé chans a tala. Sé konsa lavi-la ka
touné, on kou wou-la ka monté,
on kou i ka désann, é siklis ka pédalé, yo
ka monté mòn, yo ka vansé. Ki
yo dopé, ki yo pran lagout, ki yo bwè dlodsous ouben jid
sapoti an kanèt sòti
jis Sengapou, yo ka vansé. É ki adan Tou dè
Fwans, Tou Matinik, Tou Kayèn
é tou a touloulou, ni siklis ka pran pwodui, é ni sa ki
pa-a pran. Mé kilès ki
kilès, alésavwaw ! Toukon
ni dòktè ka ba ta yo pwodui, ni sa ki
paka, é ni dot dòktè ka fouyé an pisa pou
vwè sa yo ba yo anba mayo.
Kelkanswa, nou toujou ni on plenn pou nou plenn, ki sé la
plenn-lin ouben la
nouvel-lin. Mé konm sé vakans, annou
arété plenn tigout, é ba lespri
annou on ti tizàn Zènté. En ?
Plis
fos !
J.S.
SAHAÏ.